يا رحمة اللّه حلّى فى منازلنا * و جاورينا فدتك النفّس من جار اى رحمت خدا ، در خانه‌هاى ما اقامت گزين و همسايهء ما شو ، جان فداى تو باد از اين روى كه همسايه‌اى « 1 » . ندا در اين شعر ، براى ندبه است . تنبيهات ( هشدارها ) الأول : يوضع الخبر موضع الانشاء لأغراض كثيرة أهمّها : اول : براى هدفهاى فراوانى ، جملهء خبريّه در موقعيّت انشاء نهاده مىشود . مهمترين اين هدفها عبارت است از : 1 - التّفاؤل نحو : هداك اللّه لصالح الأعمال . كأنّ الهداية حصلت بالفعل فاخبر عنها و نحو : وفّقك اللّه . 2 - و الاحتراز عن صورة الأمر تأدّبا و احتراما . نحو : رحم اللّه فلانا و نحو : ينظر مولاى فى أمرى و يقضى حاجتى . 1 - فال نيك زدن . مانند « هداك اللّه لصالح الأعمال . » خداوند ، تو را به كارهاى شايسته هدايت كند . در اين مثال ، « هداك اللّه . . . » جملهء خبريّه است و در موقعيت انشاء يعنى دعا به كار رفته است . و هدف از اين به كارگيرى « تفاؤل » است . گويا هدايت ، پديد آمده است و گوينده از آن خبر مىدهد . و مثل : « وفقّك اللّه » كه جملهء انشائيه ، در شكل خبر است . 2 - پرهيزكردن از شكل امر ، به جهت رعايت ادب و احترام . مانند : « رحم اللّه فلانا » خداوند ، رحمت كند فلان شخص را . در اين مثال ، جملهء انشائيه به شكل خبر ، ايراد شده است تا از آوردن صيغهء أمر ( ارحم ) پرهيز شود . و آن صيغهء ماضى با ادب نگه داشتن و احترام نهادن ، سازگارتر است . و مثل : « ينظر مولاى . . . » مولاى من در كارم توجّه مىكند و نيازم را برآورده مىسازد . در اينجا ، گوينده ، براى پرهيز از آوردن صيغه‌هاى امرى و ايجاد نكردن شكل امر در جمله ، انشاء را به گونهء خبر آورده است اگر جمله ، به گونه امر ايراد مىشد بدين‌سان بود : يا

--> ( 1 ) . اين شعر ، از ابو نواس است . نگاه كنيد به : المستطرف فى كل فنّ مستظرف ، ج 2 ، ص 535 .